Noam Chomsky: Ακαδημαϊκή ελευθερία και ο κορπορατισμός στα πανεπιστήμια

Με αφορμή το νέο νομοσχέδιο για την ανώτατη παιδεία (σε αρχείο doc) και ιδιαίτερα για τις διατάξεις που αφορούν τόσο την χρηματοδότηση όσο και την δημιουργία του «Συμβούλιο του Ιδρύματος» τύπου μάνατζερ, αναδημοσιεύω από τοAlternet μεταφράζοντας την απομαγνητοφώνηση της ομιλία του Νόαμ Τσόμσκι με θέμα «Ακαδημαϊκή ελευθερία και ο κορπορατισμός στα πανεπιστημία» που έδωσε στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο τον Απρίλιο του 2011. Στο τέλος της δημοσίευσης υπάρχει και βίντεο με όλη την ομιλία του Τσομσκι, για όποιον αντέχει ;).

Υ.Γ. Οι υπογραμμίσεις είναι φυσικά δικές μου … 😀 😀 😀

Υ.Γ. Αν κάτι έχει μεταφραστεί εντελώς χάλια, αφήστε σχόλιο να το φτιάξουμε … 🙂

Πριν από μερικούς μήνες πήγα στο Μεξικό για να δώσω κάποιες διαλέξεις στο Εθνικό Πανεπιστήμιο του Μεξικού (Universidad Nacional Autónoma de México – UNAM). Είναι ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό πανεπιστήμιο με εκατοντάδες χιλιάδες φοιτητές, φοιτητές υψηλής ποιότητας και που ενδιαφέρονται πραγματικά για τις σπουδές τους, και με εξαιρετικό ακαδημαϊκό προσωπικό. Και είναι δωρεάν. Και η πόλη του Μεξικού – για την ακρίβεια η κυβέρνηση – πριν από 10 χρόνια προσπάθησε να επιβάλλει χαμηλά δίδακτρα, αλλά έγινε εθνική φοιτητική απεργία και τελικά αποσύρθηκε η πρόταση. Για την ακρίβεια ακόμα και σήμερα ένα κτίριο της διοίκησης του πανεπιστημίου παραμένει υπό κατάληψη από φοιτητές και χρησιμοποιείται ως κέντρο ακτιβισμού για ολόκληρη την πόλη. Στην πόλη του Μεξικού υπάρχει ένα ακόμα πανεπιστήμιο, το οποίο όχι μόνο είναι δωρεάν αλλά έχει και ελεύθερη εισαγωγή. Επιπλέον υπάρχει η δυνατότητα υποτροφιών για όσους έχουν ανάγκη. Επισκέφτηκα και αυτό το πανεπιστήμιο: το οποίο έχει φοιτητές, διδακτικό προσωπικό, κτλ, με εντυπωσιακό επίπεδο. Αυτό είναι το Μεξικό, μια φτωχή χώρα.

Ακριβώς μετά από αυτήν την επίσκεψη, έτυχε να πάω στην Καλιφόρνια, ίσως ένα από τα πλουσιότερα μέρη του κόσμου. Έδωσα και εκεί μια σειρά διαλέξεων. Στην Καλιφόρνια τα κύρια δημόσια πανεπιστήμια της – Berkeley και UCLA – είναι ουσιαστικά σαν Ivy League πανεπιστήμια (Σ.Μ. ο όρος Ivy League εδώ χρησιμοποιείται δηλώνοντας πανεπιστήμια με ακαδημαϊκή υπεροχή, ιδιαίτερο κύρος και κοινωνικό ελιτισμό) με κολοσσιαία ποσά διδάκτρων, ύψους δεκάδων χιλιάδων δολαρίων, και μεγάλη χρηματοδότηση. Υπάρχει μια γενική εντύπωση ότι πολύ σύντομα θα ιδιωτικοποιηθούν όπως και το υπόλοιπο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο είναι ένα πολύ καλό σύστημα – το καλύτερο δημόσιο εκπαιδεύτικο σύστημα του κόσμου – και θα οδηγηθεί στο να προσφέρει μονάχα τεχνική εξειδίκευση ή κάτι παρόμοιο. Η ιδιωτικοποίηση φυσικά σημαίνει ιδιωτικοποίηση υπέρ των πλουσίων και ενός χαμηλού επιπέδου εξειδίκευση για τους υπόλοιπους. Και αυτό συμβαίνει σε όλη την χώρα (Σ.Μ. τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής). Την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά, για πρώτη φορά, το σύστημα της Καλιφόρνιας – που ήταν ένα πολύ καλό εκπαιδευτικό σύστημα, το καλύτερο – θα έχει μεγαλύτερα έσοδα από τα δίδακτρα παρά από την χρηματοδότηση της πολιτείας της Καλιφόρνιας. Και αυτό συμβαίνει σε όλη την χώρα. Στις περισσότερες πολιτείες, τα δίδακτρα καλύπτουν περισσότερο από το μισό του προϋπολογισμού των κολεγίων. Είναι επίσης το μεγαλύτερο ποσοστών και των δημοσίων πανεπιστημίων. Σύντομα μονάχα τα δημόσια κολέγια (community colleges) – ξέρετε αυτά που βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο του εκπαιδευτικού μας συστήματος – θα χρηματοδοτούνται από τις πολιτείες. Ακόμα όμως και αυτά βρίσκονται υπό επίθεση. Και οι αναλυτές συνολικά συμφωνούν λέγοντας «Η εποχή που η χρηματοδότηση των τετραετών δημόσιων πανεπιστήμιων από την πολιτεία ήταν επαρκείς έχει περάσει ανεπίστρεπτη.»

Αυτός είναι ένας σημαντικός τρόπος να υλοποιήσεις μια πολιτική κατήχησης των νέων. Οι άνθρωποι που είναι ήδη παγιδευμένοι σε χρέη έχουν πολύ λίγες επιλογές. Ενώ αυτό είναι αλήθεια για τον κοινωνικό έλεγχο γενικά, είναι επίσης κοινό χαρακτηριστικό της διεθνούς πολιτικής – εσείς που μελετάτε το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα και άλλους τέτοιους οργανισμούς το ξέρετε καλά. Όπως δείχνουν χαρακτηριστικά τα παραδείγματα του Μεξικού και της Καλιφόρνιας, οι λόγοι για την συνειδητή καταστροφή του σπουδαιότερου δημόσιου συστήματος εκπαίδευσης του κόσμου δεν είναι οικονομικοί. Ο οικονομολόγος Doug Henwood τονίζει ότι είναι αρκετά εύκολο να δημιουργήσεις ανώτατη εκπαίδευση εντελώς δωρεάν. Το προσωπικό μερίδιο της τάξης του 1 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος είναι το ένα τρίτο του εισοδήματος των 10.000 πλουσιότερων νοικοκυριών. Είναι το ίδιο με τις δαπάνες του Πενταγώνου για τρεις μήνες. Είναι λιγότερο από τέσσερις μήνες σπατάλης διοικητικού κόστους του ιδιωτικού συστήματος υγείας, το οποίο είναι διεθνές σκάνδαλο.

Doug Henwood

Ας θυμηθούμε ότι η περίοδο μεγάλης ανάπτυξης της οικονομίας – της αμερικάνικης οικονομίας – ήταν οι δεκαετίες μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, γνωστή και ως «Χρυσή εποχή» («Golden Age») από τους οικονομολόγους. Η οποία ουσιαστικά ενισχυόταν από την προσιτή δημόσια εκπαίδευση και την έρευνα των πανεπιστημίων. Η προσιτή δημόσια εκπαίδευση περιλαμβάνει το σχέδιο GI Bill, που έδινε δωρεάν εκπαίδευση σε βετεράνους του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου – και θυμηθείτε ότι τότε ήμασταν μια φτωχότερη χώρα από ότι σήμερα. Εξαιρετικά χαμηλά δίδακτρα έβρισκες ακόμα και στα ιδιωτικά κολέγια. Για την ακρίβεια όταν εγώ πήγα σε ένα Ivy League κολέγιο, κόστιζε 100 δολάρια το χρόνο – τώρα είναι περισσότερα, αλλά όχι και τόσο πολλά, δεν είναι δα και 30 ή 40 χιλιάδες δολάρια.

Και τι γινόταν στην έρευνα των πανεπιστημίων; Όπως ήδη είπα, αυτή είναι ο πυρήνας της σύγχρονης high-tech οικονομίας. Αυτή περιλάμβανε τους υπολογιστές, το ίντερνετ – για την ακρίβεια όλη τη IT (information technology) επανάσταση – και πολλά παραπάνω. Η αποσυναρμολόγηση του (εκπαιδευτικού) συστήματος από το 1970 είναι ανάμεσα στα πολλά βήματα προς μια κοινωνία δύο βαθμίδων, πλούτου για λίγους και αποτελμάτωση όλους τους υπόλοιπους. Αυτό είχε άμεσες οικονομικές συνέπειες. Πάρτε για παράδειγμα την Καλιφόρνια. Αυτό που κάνουν στο δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα θα υπονομεύσει την οικονομία που στηρίζεται σε εξειδικευμένες εργατικές δυνάμεις και δημιουργική πρωτοβουλία (Silicon Valley κτλ). Εκτός από το τεράστιο ανθρώπινο κόστος της άρνησης αξιοπρεπών εκπαιδευτικών ευκαιριών για πολλούς ανθρώπους, αυτές οι πολιτικές υποσκάπτουν την αμερικάνικη ανταγωνιστική ικανότητα. Αυτό είναι πολύ βλαβερές για το μάζα του πληθυσμού, αλλά αδιάφορο για το ελάχιστο ποσοστό συγκεντρωμένου πλούτου και δύναμης. Στην πραγματικότητα, μετά το Pell Memorandum (Σ.Μ. το Pell Memorandum πρόκειται για μια προκαταρκτική έκδοση του Κογκρέσου που εξέταζε το ενδεχόμενο κατάργησης του έργου, το οποίο χρηματοδοτεί τις υποτροφίες Pell Grand για τους μην προνομιούχους) έχουμε μπει σε μια νέα κατάσταση του κρατικού καπιταλισμού, στην οποία το μέλλον δεν μετράει πολύ. Το κέρδος έρχεται αυξανόμενο από οικονομικές μεθοδεύσεις. Οι εταιρικές πολιτικές στοχεύουν περισσότερο προς το βραχυπρόθεσμο κέρδος και το γεγονός αυτό μειώνει την μακροπρόθεσμη αφοσίωση στην εταιρία. Θα μιλήσω για αυτό στην αυριανή διάλεξη, οπότε τώρα θα επικεντρωθώ περισσότερο στις συνέπειες για την εκπαίδευση, που είναι αρκετά σημαντικές.

Υποθέστε, όπως όλο και περισσότερο συμβαίνει όχι μονάχα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τυχαία ότι τα πανεπιστήμια δεν χρηματοδοτούνται από το κράτος. Τότε πως θα επιβιώσουν; Τα πανεπιστήμια είναι παρασιτικά ιδρύματα – δεν παράγουν αγαθά για κέρδος, ευτυχώς. Ίσως στο μέλλον. Η αναζήτηση χρηματοδότησης ανοίγει πολλά δύσκολα ερωτήματα, που δεν θα υπήρχαν αν η ευνοούμενη ελεύθερη σκέψη και έρευνα θεωρούταν κοινωνικό αγαθό, έχοντας εγγενή κέρδος. Αυτή είναι η παραδοσιακή ιδέα των πανεπιστημίων, παρόλο που υπάρχουν πολλές προσπάθειες να αλλάξει. Πάρτε για παράδειγμα την Βρετανία. Σύμφωνα με τον Βρετανικό τύπο, το συμβούλιο των Τεχνών και Ανθρωπιστικών Ερευνών (the Arts and Humanities Research Council) μόλις του δόθηκε εντολή να ξοδέψει ένα σημαντικό ποσό χρηματοδότησης στο όραμα του πρωθυπουργού για την χώρα. Γνωστό και ως «Μεγάλη Κοινωνία» («Big Society»), το οποίο με άλλα λόγια σημαίνει μεγάλα κέρδη για τις εταιρίες και οι υπόλοιποι ας κοιτάτε μονάχα τους εαυτούς σας. Η κυβέρνηση κατασκεύασε την λεγόμενη διευκρίνηση για την διάσημη αρχή του Haldane (Haldene Principle). Αυτή είναι μια αρχή από τον προηγούμενο αιώνα που απαγορεύει την διείσδυση της κυβέρνησης στην ακαδημαϊκή έρευνα. Αν ισχύει, που είναι λίγο δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αν ισχύει λοιπόν, το χέρι του Μεγάλου Αδερφού θα στέκεται πάνω στην έρευνα και την πρωτοπορία των τεχνών και των ανθρωπιστικών ερευνών, όπως οι κύριοι της ανθρωπότητας ακολουθούν την συμβουλή του Pell Memorandum. Φυσικά, υπερασπίζεται την ακαδημαϊκή ελευθερία, με τρόπους που θα λαμβάνουν νοήματα έγκρισης από Αυτούς-Που-Δεν-Πρέπει-Να-Ονομαστούν, δανειζόμενος την ρητορική των εγγονιών μου. Η Βρετανία του Cameron αναζητεί να πάρει την πρωτοκαθεδρία στην βιαιοπραγία της δημόσιας εκπαίδευσης. Ο υπόλοιπος δυτικός κόσμος βέβαια δεν βρίσκεται πολύ μακριά. Μερικές φορές οι Η.Π.Α βρίσκονται πιο μπροστά.

Γενικά, σε μια κουλτούρα τύπου εταιρικής επιχείρησης, η παραδοσιακή ιδέα της ελεύθερης και ανεξάρτητης σκέψης θα μπορούσε να δοθεί στα λόγια, στην πράξη όμως άλλες αξίες θα ιεραρχούνταν ως σημαντικότερες. Το να νικήσουν την αυθεντική ελευθερία των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων δεν είναι μικρός άθλος. Ωστόσο δεν είναι απέλπιδα προσπάθεια, ούτε κατά διάνοια. Θα σας μιλήσω για μια περίπτωση που γνωρίζω καλά από το πανεπιστήμιό μου (Σ.Μ. είναι το M.I.T.). Είναι μια πολύ εντυπωσιακή περίπτωση, εξαιτίας της φύσης της χρηματοδότησης. Τυπικά, είναι ένα ιδιωτικό πανεπιστήμιο, αλλά έχει ένα συντριπτικό ποσοστό της χρηματοδότησης είναι κρατικό, ιδιαίτερα μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο. Όταν μπήκα στην διδακτική κοινότητα πριν από 55 χρόνια, υπήρχαν στρατιωτικά εργαστήρια. Από τότε, έχουν τυπικά αποχωρήσει. Τα ακαδημαϊκά προγράμματα, την περίοδο εκείνη, την δεκαετία του 1950, επίσης χρηματοδοτούταν σχεδόν αποκλειστικά από το Πεντάγωνο. Κάτω από την πίεση των φοιτητών κατά την διάρκεια των ταραχών της δεκαετίας του 1960, υπήρχαν διαμαρτυρίες σχετικά με την χρηματοδότηση και ζητούσαν διερεύνηση. Έτσι το 1969 δημιουργήθηκε μια επιτροπή από φοιτητές και ακαδημαϊκούς για να διερεύνησει το θέμα. Ήμουν μέλος της επιτροπής, χάρη στην πίεση των φοιτητών. Η διερεύνηση του ζητήματος είχε μεγάλο ενδιαφέρον. Βρήκε ότι παρόλο την πηγή χρηματοδότησης, που ήταν το Πεντάγωνο, σχεδόν σε όλο το ακαδημαϊκό πρόγραμμα δεν υπήρχε εργασία σχετιζόμενη με στρατιωτικές υποθέσεις στο πανεπιστήμιο, εκτός από το γεγονός ότι κάθε τι εν δυνάμει μπορεί να σχετίζεται με μια στρατιωτική εφαρμογή. Για την ακρίβεια υπήρχε μια εξαίρεση σε αυτό, στο τμήμα πολιτικών επιστημών, το οποίο σχετιζόταν άμεσα και σε βάθος με τον πόλεμο του Βιετνάμ κάτω από το πρόσχημα της ειρηνικής έρευνας. Από τότε όμως, η χρηματοδότηση από το Πεντάγωνο έχει μειωθεί, και χρηματοδοτήσεις από ιδρύματα του τομέα της υγείας – όπως το Εθνικό Ίδρυμα Υγείας (National Institute of Health) – έχουν αυξηθεί. Υπάρχει λόγος για αυτό. Είναι αντανάκλαση των αλλαγών της οικονομίας.

Τις δεκαετίες του 1950 και 1960 η αιχμή της οικονομίας ήταν τα ηλεκτρονικά. Μέσω του Πενταγώνου ήταν ένα απόλυτα φυσικός τρόπος να κλέβεις τα λεφτά των φορολογουμένων, κάνοντάς τους να πιστεύουν ότι τους προστατεύεις από τους Ρώσους ή κάποιον άλλον, και να τα μετατρέπεις σε εταιρικά κέρδη τελικά. Αυτό γινόταν πολύ αποτελεσματικά. Περιλάμβανε τους υπολογιστές, το διαδίκτυο, την επανάσταση IT. Στην πραγματικότητα μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης οικονομίας προέρχεται από αυτό. Τα τελευταία χρόνια όμως, η οικονομία αρχίζει να στηρίζεται περισσότερο στην βιολογία. Έτσι και η κρατική χρηματοδότηση στρέφεται προς τα εκεί. Πενήντα χρόνια πριν, αν τριγυρνούσες γύρω από το M.I.T., θα έβρισκες μικρές νεοσυσταθείσες εταιρίες ηλεκτρονικών που είχαν ιδρύθεί από την ακαδημαϊκή κοινότητα. Αντλούσαν χρηματοδότηση από το Πεντάγωνο για έρευνα, και αν ήταν επιτυχείς, τις αγόραζαν μεγάλες εταιρίες. Όσοι από εσάς γνωρίζετε κάτι για την high-tech οικονομία, θα γνωρίζουν και την διάσημη Route 128. Αυτό όμως συνέβαινε πριν από 50 χρόνια. Τώρα, αν τριγυρίσετε γύρω από το πανεπιστήμιο, οι νεοσυσταθείσες εταιρίες ασχολούνται με την βιολογία, και η ίδια διαδικασία συνεχίζεται. Η γενετική μηχανική, η βιοτεχνολογία, τα φαρμακευτικά προϊόντα και τα μεγάλα κτίρια που ανεγείρονται είναι της Novartis (Σ.Μ. μεγάλη φαρμακευτική εταιρία) και ομοίων εταιριών. Αυτός είναι ο τρόπος που δουλεύει η λεγόμενη ελεύθερη οικονομία των εταιριών. Υπάρχει επίσης στροφή στις πιο βραχυπρόθεσμες εφαρμοσμένες εργασίες. Το Πεντάγωνο και το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας ενδιαφέρονται για το μακροπρόθεσμο μέλλον της προηγμένης οικονομίας. Σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις, οι οποίες επιθυμούν κάτι που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τώρα, αυτοί και όχι οι ανταγωνιστές τους. Δεν γνωρίζω καμία αναλυτική μελέτη για αυτό το ζήτημα, αλλά είναι εμφανές ότι η στροφή προς εταιρική χρηματοδότηση οδηγεί σε περισσότερη βραχυπρόθεσμη εφαρμοσμένη έρευνα και σε λιγότερη εξερεύνηση του τι θα μπορούσε να αποδειχθεί ότι είναι ενδιαφέρον και σημαντικό για την εξέλιξη.

Μια ακόμα συνέπεια της εταιρικής χρηματοδότησης των πανεπιστημίων είναι η αύξηση της μυστικότητας. Αυτό ξαφνιάζει πολύ κόσμο, αλλά κατά την διάρκεια που το Πεντάγωνο χρηματοδοτούσε το ΜΙΤ, δεν υπήρχε καμία μυστικότητα. Δεν υπήρχε ασφάλεια στην πανεπιστημιούπολη. Μπορεί να το θυμάστε αυτό. Περπατούσες στο εργαστήρια που χρηματοδοτούνταν από το Πεντάγωνο 24 ώρες το 24ωρο, χωρίς κάρτες ασφάλειας και τα συναφή. Χωρίς μυστικότητα, όλα ήταν απόλυτα ανοιχτά. Αντίθετα σήμερα, υπάρχει μυστικότητα. Μια εταιρία δεν μπορεί να επιβάλλει την μυστικότητα, αλλά κάνουν συνήθως ξεκάθαρο ότι το συμβόλαιο σου δεν θα ανανεωθεί αν υπάρχουν διαρροές. Αυτό έχει συμβεί. Στην πραγματικότητα, έχει οδηγήσει σε μερικά σκάνδαλα, μερικά αρκετά μεγάλα για να εμφανιστούν σε πρωτοσέλιδα της Wall Street Journal.

Η εξωτερική χρηματοδότηση έχει άλλα αποτελέσματα στο πανεπιστήμιο, εκτός και αν είναι ελεύθερη και χωρίς περιορισμούς, διατηρώντας την αρχή του Haldane. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι αληθές σε μεγάλο βαθμό όταν οι χρηματοδοτήσεις είναι από το Πεντάγωνο και από άλλα εθνικά ιδρύματα. Ωστόσο, οποιαδήποτε εξωτερική χρηματοδότηση έχει επιπτώσεις, ακόμα και αν διατηρείται η αρχή του Haldane, καθιερώνοντας μια συγκεκριμένη πρακτική διδασκαλίας ή έρευνας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την μετατόπιση της ισορροπίας της ακαδημαϊκής δραστηριότητας και μπορεί να απειλήσει την ανεξαρτησία και την ακεραιότητα του ιδρύματος. Και στις περιπτώσεις της εταιρικής χρηματοδότησης, οι επιπτώσεις είναι αρκετά σημαντικές.

Η εφαρμογή πολιτικής εταιρίας (στα πανεπιστήμια) έχει σημαντικές επιρροές με διάφορους τρόπους. Οι εταιρικοί διευθυντές έχουν μονάχα ένα καθήκον. Επικεντρώνονται στην δημιουργία κέρδους και αναζητούν να μετατρέψουν όση περισσότερη ζωή μπορούν σε αγαθά. Δεν είναι κακοί, απλά αυτό είναι το καθήκον τους. Κάτω από τον Αγγλο-Αμερικάνικο νόμο, είναι και νομική τους υποχρέωση. Υπάρχουν πολλά που μπορούμε να πούμε πάνω σε αυτό το θέμα, αλλά ένα στοιχείο αφορά τα πανεπιστήμιο και όλους μας κατ’επέκταση. Μια ιδιαίτερη συνέπεια είναι η επικέντρωση σε αυτό που ονομάζουμε αποτελεσματικότητα. Είναι μια ενδιαφέρουσα ιδέα. Δεν είναι μια καθαρή οικονομική έννοια. Αλλά έχει κρίσιμες ιδεολογικές διαστάσεις. Αν μια επιχείρηση μειώσει το προσωπικό της, μπορεί να γίνει πιο αποτελεσματική με βάση τις συνήθεις μετρικές αλλά με χαμηλότερο κόστος. Τυπικά, το βάρος μεταφέρεται στο κοινό, ένα πολύ συνηθισμένο φαινόμενο που συναντάμε καθημερινά. Το κόστος που μεταφέρεται στο κοινό δεν μετριέται, αν και είναι κολοσσιαίο. Αυτό όμως είναι μια επιλογή που δεν στηρίζεται σε οικονομική θεωρία. Βασίζεται σε μια ιδεολογική απόφαση, που εφαρμόζεται απευθείας στο «επιχειρησιακό μοντέλο», όπως ονομάζεται, των πανεπιστημίων. Αυξάνοντας το μέγεθος των τάξεων ή απασχολώντας φθηνό προσωρινό προσωπικό για τα εργαστήρια, όπως μεταπτυχιακούς φοιτητές και όχι πλήρης απασχόληση διδακτικό προσωπικό, μπορεί να μοιάζει καλό για τον προϋπολογισμό του πανεπιστημίου, αλλά έχει σημαντικά κόστη. Κόστη που μεταφέρονται και δεν μετριούνται. Μεταφέρονται στους φοιτητές και στην κοινωνία γενικά καθώς η ποιότητα της εκπαίδευσης, η ποιότητα της διδασκαλίας μειώνεται.

Επιπλέον, δεν υπάρχει τρόπος να μετρήσουμε το ανθρώπινο και κοινωνικό κόστος της μετατροπής των σχολείων και των πανεπιστημίων σε εγκαταστάσεις που παράγουν προϊόντα για την αγορά εργασία, εγκαταλείποντας την παραδοσιακή ιδέα των πανεπιστημίων. Η δημιουργία δημιουργικής και ανεξάρτητης σκέψης και έρευνας, η πρόκληση καθεστωτικών αντιλήψεων, η εξερεύνηση νέων οριζόντων και η λησμονιά εξωτερικών περιορισμών. Αυτό είναι το ιδανικό που χωρίς αμφιβολία είναι ελαττωματικό στην πράξη, αλλά στο βαθμό που επιτυγχάνεται αποτελεί μια καλή μετρική του επιπέδου του πολιτισμού που έχουμε.

Η ιδέα αυτή αμφισβητήθηκε πολύ ανοιχτά από τον Adam Smith στις κύριες αρχιτεκτονικές της πολιτικής του συμπλέγματος εταιρικού Κράτους («Principal Architects of Policy in the State Corporate Complex»), στην άμεση επίθεση κατά της αρχής του Haldane στη Βρετανία. Αυτό είναι μια ακραία περίπτωση – στην πραγματικότητα τόσο ακραία που πιστεύω ότι μπορεί να ηττηθεί. Υπάρχουν όμως λιγότερα κραυγαλέα παραδείγματα. Πολλά από αυτά απλά κληρονομούνται με την στήριξη της εξωτερικής χρηματοδότησης, κρατικής ή ιδιωτικής. Υπάρχουν δυο πηγές που δεν είναι εύκολο να διακριθούν δεδομένου τον έλεγχο του κράτους από ιδιωτικά συμφέροντα. Συνεπώς ποία είναι η σωστή αντίδραση για ένα ελεύθερο πανεπιστήμιο; Μια επιλογή είναι να την απορρίψει λόγο αρχής, στην οποία περίπτωση το πανεπιστήμιο θα καταρρεύσει. Είναι ένας παρασιτικός οργανισμός μην ξεχνάτε. Η άλλη επιλογή είναι να αναγνωρίσει ως δεδομένο ότι όταν είμαι στην δουλεία, πρέπει να περάσω μπροστά από το αμφιθέατρο Lockheed Martin, και ότι το παράθυρο του γραφείου μου κοιτάει στο Koch κτίριο, που πήρε το όνομά του από τον πολυεκατομμυριούχο που ήταν από τους κύριους ιδρυτές του κόμματος του τσαγιού (Tea Party) και κυρίαρχη δύναμη στις επικείμενες καμπάνιες αφανισμού των υπολειμμάτων του εργατικού κινήματος και στην καθιέρωση ενός τύπου τυραννίας εταιριών.

Τώρα, αν η εξωτερική χρηματοδότηση αναζητεί την επιρροή στην διδασκαλία, στην έρευνα και στις άλλες δραστηριότητες, τότε υπάρχει ένα ισχυρό επιχείρημα ότι θα πρέπει απλά να αντισταθούμε ή και να την απορρίψουμε εντελώς ανεξάρτητα από το κόστος. Τέτοιους είδους επιρροές δεν είναι αναπόφευκτες και αξίζει να το κρατάμε στο μυαλό μας.

Advertisements

Ετικέτες: , , , ,

About catalternative

Τριγυρί-ζει κάπου μεταξύ του δικού της κόσμου και της πραγματικότητας...

5 responses to “Noam Chomsky: Ακαδημαϊκή ελευθερία και ο κορπορατισμός στα πανεπιστήμια”

  1. Eddie says :

    Να και ενα ελληνοφωνο αρθρο επιτελους 😛

  2. Eddie says :

    Θα το αφησω για αργοτερα 😉
    Παντως καλο πρεπει να ειναι. Σου εχω εμπιστοσυνη 🙂 🙂

  3. vassozacharof says :

    Στην ουσια καταργουν τα πανεπιστημια (παν+επιστημη) και τα μετατρεπουν σε τμηματα ελεγχομενης τεχνογνωσιας για γνωστικα αντικειμενα που θα αποφερουν κερδη στους σπονσορες, που με τη σειρα τους θα απορροφησουν επαγγελματικα τους ικανοτερους φοιτητες.Η κατακτηση και καλλιεργεια της γνωσης, απεχει μακραν απο το φρικαλεο, μεταλλαγμενο και απομονωμενο απο τις κοινωνικες αναγκες ανωτατο εκπαιδευτικο ιδρυμα τετοιου τυπου.Ειναι ο θριαμβος της απληστιας του νεοφιλελευθερισμου πανω στις ανθρωπινες κοινωνιες.Ανηθικο και αποανθρωποποιημενο συστημα εκπαιδευσης…Στερημενο και μονομερες… απο την αρχαιοτητα ερχεται το συμπερασμα: η επιστημονικη εξειδικευση οδηγει στην πνευματικη μονομερεια και απο κει στην κοινωνικη τυφλωση, κωφωση, οπως θελετε πεστε το, το αποτελεσμα ειναι το ιδιο και θα το αποκαλουν και επιτυχια, οσοι ενδωσουν.
    Και μεσα στην τυφλωση τους θα ειναι οι καλυτεροι υπηρετες του συστηματος …μη ξεχναμε ποσες επιστημονικες ανακαλυψεις εγιναν για πολεμικους σκοπους και αργοτερα εφαρμοστηκαν και για ειρηνικους , οπως π.χ το βιντεοενδοσκοπιο που χρησιμοποιειται στην Γαστερεντερολογια, αρχικα ειχε εφαρμογη ως κατασκοπευτικο οργανο.Να μην αναφερω και τα ‘θεραπευτικα’ πρωτοκολλα για σοβαρες ασθενειες οπως οι καρκινοι που εφαρμοζονται πια τυφλα σε ομαδες πασχοντων με τεραστιο κοστος απο μεριας τους και των ασφαλιστικων τους ταμειων και φυσικα με εξ ισου τεραστια κερδη για τις φαρμακοβιομηχανιες που πραγματοποιουν τις ερευνες (πραγμα που δεν θα συνεβαινε σε τετοιο βαθμο, αν η ερευνα διεξαγονταν εξ ολοκληρου σε καποιο πανεπιστημιακο εργαστηριο).Η μετατροπη καθε πεδιου γνωσης σε εμπορευσιμο προιον, με κερδος για τους λιγους σε βαρος των πολλων ειναι και παλι ο στοχος.

    • catalternative says :

      Νομίζω ότι τα πανεπιστήμια, αλλά και το εκπαιδευτικό σύστημα στο σύνολό του, ποτέ δεν εκπλήρωσε τους πραγματικούς τους στόχους. Απλά κατά την διάρκεια της περιόδου ευημερίας του οικονομικού συστήματος ήρθε μερικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, και τώρα προσπαθούν να τα πάρουν πίσω. Ιδού το επίπεδο του πολιτισμού μας :

      Η δημιουργία δημιουργικής και ανεξάρτητης σκέψης και έρευνας, η πρόκληση καθεστωτικών αντιλήψεων, η εξερεύνηση νέων οριζόντων και η λησμονιά εξωτερικών περιορισμών. Αυτό είναι το ιδανικό που χωρίς αμφιβολία είναι ελαττωματικό στην πράξη, αλλά στο βαθμό που επιτυγχάνεται αποτελεί μια καλή μετρική του επιπέδου του πολιτισμού που έχουμε.

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: